CRKVENI KALENDAR ZA NOVEMBAR 2026: Slavimo Mitrovdan, Aranđelovdan i Đurđic, a evo kad počinje BOŽIĆNI POST – ovo su najvažniji datumi i slave
Novembar je mesec u kojem pravoslavni vernici obeležavaju nekoliko velikih praznika, brojnih krsnih slava i dana posvećenih svetiteljima koji zauzimaju posebno mesto u srpskoj pravoslavnoj tradiciji. Među najpoznatijim datumima su Mitrovdan, Vrači, Đurđic i Aranđelovdan, slave koje se u mnogim domovima proslavljaju uz porodično okupljanje, molitvu i slavsku trpezu. Ovaj mesec donosi i Mitrovske zadušnice, kada se vernici sećaju svojih upokojenih bližnjih, kao i početak Božićnog posta, jednog od četiri velika godišnja posta u pravoslavlju.
Crkveni kalendar za novembar 2026. godine posebno je značajan i zbog praznika posvećenih Svetom kralju Milutinu, Svetom Stefanu Dečanskom, Svetom Jovanu Milostivom i Svetom Jovanu Zlatoustom. Kraj meseca obeležava početak četrdesetodnevnog posta kojim se pravoslavni hrišćani pripremaju za proslavu rođenja Hristovog – Božića.
U nastavku pogledajte kada se koji praznik obeležava u novembru 2026. godine i kojim svetiteljima su posvećeni pojedini dani.
Mitrovske zadušnice – 7. novembar
Prve subote u novembru, 7. novembra 2026. godine, obeležavaju se Mitrovske zadušnice. To je dan posvećen molitvenom sećanju na upokojene članove porodice, rođake, prijatelje i sve bližnje. Vernici odlaze u crkve i na groblja, pale sveće za pokoj duša svojih preminulih, prislužuju kandila i donose koljivo. U hramovima se služe pomeni za upokojene, a molitva za pokoj duša predstavlja središte ovog dana. Mitrovske zadušnice padaju uoči Mitrovdana, koji se proslavlja 8. novembra.
Mitrovdan – 8. novembar
Jedan od najpoznatijih novembarskih praznika je Mitrovdan, posvećen Svetom velikomučeniku Dimitriju Solunskom. Ovaj svetitelj bio je rimski vojvoda i hrišćanin koji je stradao zbog svoje vere, a pravoslavni vernici ga poštuju kao velikog zaštitnika i čudotvorca. Mitrovdan je jedna od najčešćih krsnih slava u srpskom narodu.
U narodu je ovaj praznik povezan i sa završetkom jesenjih radova i početkom zimskog perioda.
Sveti kralj Milutin – 12. novembar
Sveti kralj Stefan Milutin jedan je od najznačajnijih srpskih vladara iz dinastije Nemanjića. Vladao je Srbijom gotovo četiri decenije, a ostao je upamćen po podizanju i obnovi brojnih crkava i manastira, kao i po velikim zadužbinama. Njegovom zaslugom podignuti su ili obnovljeni brojni značajni manastiri, među kojima je i Gračanica. Sveti kralj Milutin preminuo je 1321. godine, a Srpska pravoslavna crkva proslavlja ga kao svetitelja 12. novembra.
Sveti Kozma i Damjan (Sveti Vrači) – 14. novembar
Sveti Kozma i Damjan, poznati kao Sveti Vrači proslavljaju se 14. novembra. Bili su braća i lekari koji su, prema hrišćanskom predanju, lečili ljude ne tražeći za to nikakvu nagradu, zbog čega su nazvani besrebrenicima. Vernici ih poštuju kao svetitelje kojima se obraćaju u molitvama za zdravlje, isceljenje i pomoć u bolesti. Vrači su i jedna od poznatih krsnih slava u srpskom narodu.
Đurđic – 16. novembar
Đurđic se obeležava 16. novembra i posvećen je Obnovljenju hrama Svetog velikomučenika Georgija. U narodu je poznat kao zimski praznik Svetog Đorđa. Važno je razlikovati Đurđic od Đurđevdana, koji se proslavlja 6. maja.
Oba praznika posvećena su Svetom velikomučeniku Georgiju, ali se obeležavaju različitim povodom. Đurđic je i krsna slava koju mnoge porodice proslavljaju kao svog zaštitnika.
Aranđelovdan – 21. novembar
Jedna od najčešćih srpskih krsnih slava, Aranđelovdan, obeležava se 21. novembra. Praznik je posvećen Saboru Svetog arhangela Mihaila i ostalih nebeskih bestelesnih sila. Sveti arhangel Mihailo u pravoslavnom predanju predstavlja predvodnika nebeske vojske i borca protiv zla. Vernici mu se obraćaju u molitvama za zaštitu, pomoć i snagu u životnim iskušenjima. Aranđelovdan je među najrasprostranjenijim slavama u Srbiji, a u mnogim domovima obeležava se uz slavski kolač, žito, sveću i porodično okupljanje.
Sveti Nektarije Eginski – 22. novembar
Sveti Nektarije Eginski bio je grčki pravoslavni svetitelj, mitropolit pentapoljski i veliki čudotvorac, koji je živeo u 19. i početkom 20. veka.
Vernici ga posebno poštuju zbog njegove smirenosti, dobrote i isceliteljskih čuda, a mnogi mu se mole za zdravlje, utehu i pomoć u nevolji. Njegove mošti počivaju na ostrvu Egina u Grčkoj, gde se nalazi i manastir posvećen ovom svetitelju kojeg poštuju i pravoslavci i muslimani.
Mratindan – 24. novembar
Praznik Svetog velikomučenika Mine obeležava se 24. novembra, a istog dana SPC proslavlja i Svetog kralja Stefana Dečanskog, u narodu poznatog kao Mratindan. Sveti Stefan Dečanski bio je srpski kralj iz dinastije Nemanjića i ktitor manastira Visoki Dečani, jedne od najznačajnijih srpskih svetinja. Njegov život obeležili su brojni istorijski izazovi, a u pravoslavlju se poštuje kao svetitelj. Mratindan je u narodu poznat i po običajima i verovanjima vezanim za početak zime.
Sveti Jovan Milostivi – 25. novembar
Sveti Jovan Milostivi bio je patrijarh aleksandrijski, poznat po velikoj ljubavi prema siromašnima i ljudima kojima je bila potrebna pomoć. Čitav život posvetio je milosrđu, brizi o ljudima u nevolji i pomaganju onima koji nisu imali dovoljno za život. Njegov primer ostao je simbol hrišćanske dobrote, saosećanja i nesebičnosti.
Sveti Jovan Zlatousti – 26. novembar
Sveti Jovan Zlatousti jedan je od najvećih svetih otaca pravoslavne crkve, poznat po svojim nadahnutim propovedima, mudrosti i tumačenju Svetog pisma. Bio je carigradski patrijarh, a zbog izuzetne govorničke veštine i dubokih beseda dobio je ime Zlatousti. Njegova dela i danas zauzimaju važno mesto u pravoslavnom bogoslovlju i bogoslužbenom životu.
Božićne poklade – 27. novembar
Božićne poklade obeležavaju se 27. novembra 2026. godine, uoči početka Božićnog posta. To je poslednji dan pred početak četrdesetodnevnog posta, tokom kojeg se vernici pripremaju za praznik rođenja Hristovog.
Poklade su tradicionalno vreme porodičnog okupljanja, praštanja i pripreme za period posta. U duhovnom smislu, ovaj dan podseća vernike da post nije samo uzdržavanje od određene hrane već i rad na sebi, svojim mislima, rečima i postupcima.
Početak Božićnog posta – 28. novembar
Božićni post počinje 28. novembra 2026. godine i traje 40 dana, sve do završetka Badnjeg dana, 6. januara 2027. godine. Ovaj post predstavlja duhovnu pripremu za jedan od najvećih hrišćanskih praznika – Božić, odnosno Rođenje Gospoda Isusa Hrista.
Tokom posta vernici se uzdržavaju od mrsne hrane, ali je njegov smisao mnogo dublji od promene načina ishrane. Molitva, praštanje, uzdržavanje od loših misli i postupaka, milosrđe i pomaganje drugima predstavljaju važan deo duhovne pripreme za Božić.
Sveti apostol i jevanđelist Matej – 29. novembar
Poslednji veliki novembarski praznik u ovom pregledu obeležava se 29. novembra, kad pravoslavna crkva proslavlja Svetog apostola i jevanđelistu Mateja. Sveti Matej bio je jedan od dvanaestorice Hristovih apostola i autor prvog jevanđelja u Novom zavetu. Pre nego što je postao Hristov učenik, bio je carinik, a njegov život predstavlja primer duhovne promene i prihvatanja hrišćanskog poziva. Njegovo jevanđelje svedoči o Hristovom životu, učenju, stradanju i vaskrsenju.
Novembarski crkveni praznici završavaju se 30. novembra, kad se obeležava spomen na Svetog Grigorija Čudotvorca, jednog od velikih svetitelja ranog hrišćanstva.
zena.blic.rs
Pravoslavni crkveni kalendar 2026. godinu – Православни црквени календар за 2026. годину
