Nova sezona mega popularne serije Dragana Bjelogrlića “Senke nad Balkanom” prikovala je gledaoce kraj malih ekrana. Zahvaljujući mašti, bogatoj scenografiji i vještoj režiji, publika u ovoj sezoni ima priliku da vidi i djelić života u Srbiji i Beogradu u osvit Drugog svjetskog rata, a osim fiktivnih likova u seriji se pojavljuju i neke istorijske ličnosti.
Bez da vam “spojlerujemo” tj. otkrivamo njihove sudbine, evo KO JE KO u “Senkama nad Balkanom”:
Milan Stojadinović
Milan Stojadinović je bio srpski političar, ali i izuzetno uspješan ekonomista čije znanje ga je vjerovatno i preporučilo knezu Pavlu da ga postavi na poziciju predsjednika vlade sredinom 1935. Iako je iza sebe imao i neke korupcionaške afere, njegova vlada je imala velike ekonomske uspjehe. Na spoljnom planu, vodio je politiku približavanja Italiji i nacističkoj Njemačkoj, a sa tim u vezi je pokušao i da sa Vatikanom sklopi konkordat.
Petar Živoković
Petar Živković je bio srpski visoki oficir, jugoslovenski general i moćni političar iz perioda Kraljevine. Učestvovao je u obaranju dinastije Obrenovića i bio na čelu vojne organizacije Bijele ruke, svojevrsnom pandanu Crnoj ruci na čijem čelu je bio Dragutin Dimitrijević Apis.
Kao odani pristalica dinastije Karađorđević, bio je predsjednik vlade, ministar unutrašnjih poslova, vojske i mornarice. Milan Stojadinović je uspio ne samo da ga smijeni sa pozicija, već i značajno umanji njegov politički uticaj u zemlji.
Galeaco Ćano
Galeaco Ćano bio je grof i italijanski političar. Njegov otac bio je jedan od osnivača italijanske fašističke partije, ali je značajnije bilo to što je bio oženjen Edom, Musolinijevom nastarijom kćerkom, zbog čega je često pominjan i kao dučeov nasljednik. Nalazio se na poziciji ministra spoljnih poslova Italije i gajio je bliske i prijateljske odnose sa Milanom Stojadinovićem.
Porodica Mihn – Julius, Greta i Aleksandar
Minhovi su zaista postojali i zaista su držali rudnik uglja na Rtnju! Riječ je bila o jednoj od najuglednijih i najbogatijih porodica u Jugoslaviji. Bili su Jevreji i smatraju se izuzetno značajnim za razvoj srpske industrije.
Prvo su se bavili proizvodnjom tekstila i bili vlasnici štofare u Paraćinu, a kasnije su se preorjentisali na rudarsku industriju. Važili su za velike dobrotvore – na Rtnju su pomogli izgradnju škola, stipendirali su dobre učenike, izgradili Sokolski dom, uredili park…
Međutim, postoji i jedno značajno odstupanje u odnosu na seriju – Julius Minh se jeste ubio, ali ne 1938. kako je prikazano, već ranije – 1931. u svom stanu u Beogradu. Smrt je okarakterisana kao samoubistvo iako se pričalo da su u pitanju nerazjašnjene okolnosti. Takođe, u porodici je porad njega i Aleksandra postojao još i brat Adolf koji se u “Senkama” ne pojavljuje.
Mustafa Golubić
Mustafa Golubić bio je revolucionar, sovjetski obavještajac i koordinator operativnih akcija Kominterne. Za vrijeme Prvog svjetskog rata, 1915. godine, iz Rusije u Srbiju je preveo oko 3.500 dobrovoljaca. Bio je član Crne ruke i prijatelj sa Apisom.
Mnogo toga iz njegovog života još uvijek je obavijeno velom tajne. Mustafa Golubić je bio koordinator sovjetskih tajnih službi u Kraljevini Jugoslaviji. Pričalo se da je vodio grupu zaduženu za likvidaciju političkih protivnika SSSR-a, a dovodi se u vezu sa ubistvom Lava Trockog u Meksiku, ali i niza atentata u Jugoslaviji.
Josip Broz Tito
Prije nego što je postao maršal i doživotni predsjednik SFRJ Josip Broz Tito bio je mladi revolucionar. U seriji vidimo njegovo postepeno uspinjanje i borbu za prevlast unutar Komunističke partije Jugoslavije. Negdje u to vrijeme, Tito postaje vršilac dužnosti generalnog sekretara KPJ. Bio je na relaciji Pariz-Beograd i uspješno izbjegao da ode u Moskvu gdje su u toku bile velike političke čistke.
Dida De Majo
Dida De Majo rođen je u Beogradu, u porodici sefardskih Jevreja. Bio je grafičar, ilustrator i scenograf, a školovao se u Austriji i Beču. Pripadao je krugu beogradskih nadrealista. Angažovao se u, tada zabranjenoj, Komunističkoj partiji Jugoslavije za koju je izrađivao publikacije i letke. Bio je poznat kao vješt falsifikator koji je za borce koji su odlazili u Španski građanski rat izradio nebrojeno lažnih dokumenata.
Danilo Tomasović
I Danilo Tomasović je istorijski lik iako nije bio Crnogorac nego Srbin iz Beograda. U žižu interesovanja policije prvi put je došao krajem 1937. kada je zbog njega istaknuti američki agent došao u Srbiju označiši ga kao “najvećeg krijumčara droge u Jugoslaviji”.
Za razliku od “konkurencije” koja je u to vrijeme još uvijek radila “samo” sa morfijumom, Tomasović je prvi donio heroin u Srbiju i pokazao lokalnom življu kako da ga pravi. Posao je razradio do neslućenih razmjera prije svega u Makedoniji i Južnoj Srbiji gdje se heroin pravio, dok su za transport dalje bili zaduženi stranci koje policija nije uspijevala da identifikuje.
Dragi Jovanović
Dragomir Dragi Jovanović počeo je karijeru kao policijski činovnik. Smjenjivan je zbog pronevjere novca, ali je uvijek uspijevao da se vrati na položaj. Radio je u policijskom odsjeku za borbu protiv komunista, a onda je postavljen za šefa beogradske policije. Vjeruje se da ga je prilikom službenog boravka u Berlinu zavrbovala njemačka tajna služba.
Đorđe Kosmajac
Đorđe Kosmajac bio je istaknuti policijski agent u Četvrtom (antikomunističkom) odsjeku beogradske policije čuven po svojoj brutalnosti i premlaćivanju uhapšenih u zloglasnoj Glavnjači. Uglavnom se bavio otkrivanjem ilegalnih partijskih organizacija KPJ i njihovih članova.
Knez Pavle Karađorđević
Knez Pavle Karađorđević bio je sin kneza Arsena, rođenog brata kralja Petra. Odrastao je zajedno sa kraljem Aleksandrom i u njegovom testamentu je bio naveden kao jedan od tri namjesnika koji je trebalo da brinu o Jugoslaviji dok kralj Petar II ne postane punoljetan. Činjenica da je bio blizak sa pokojnim kraljem i da je bio jedini namjesnik koji je bio pripadnik dinastije, značila je da se sva vlast brzo našla u njegovim rukama.
Vilijam Donovan
Vilijam Donovan bio je poznati obavještajac i general-major vojske Sjedinjenih Država. U svojoj državi ostao je upamćen kao jedan od najvećih zagovornika prohibicije. Što se tiče spoljne politike, vjeruje se da je održavao kontakte sa svim potencijalnim saveznicima SAD, pa i sa strujama u Jugoslaviji. Zahvaljujući svojim putovanjima i poznanstvima smatra se jednim od prvih političara u Americi koji su shvatili da je novi, veliki rat neizbježan.
Lavrentij Berija
Lavrentij Berija bio je jedan od najranijih Staljinovih saveznika još tokom perioda njegovog sticanja moći. U vrijeme radnje “Senki” bio je zamjenik šefa Narodnog komesarijata za unutrašnje poslove, ministarstva koje je nadgledalo državnu bezbjednost i policijske snage. Uglavnom je poznat kao egzekutor Staljinove Velike čistke tokom tridesetih.
Pavle Savić
Pavle Savić je danas najpoznatiji kao čuveni srpski fizičar, hemičar, akademik i čovjek koji je stvorio institut “Vinča”. U “Senkama” je još uvijek na početku svog puta – radi u Parizu gdje će imati priliku da sarađuje sa Irenom Žolio – Kiri, kćerkom Marije Kiri. Njihova istraživanja dovela su ga na korak od Nobelove nagrade koja mu je ipak izmakla.
Pavle Savić je bio ljevičar, komunista i lični prijatelj Josipa Broza – Tita. Za partiju je obavljao niz zadataka i preko radio veze održavao stalnu vezu sa Moskvom.
Marija Oršić
O tome da li je Marija Oršić zapravo postojala i danas se “lome koplja”. Knjiga “Koplje sudbine” Trevora Rejvenskrofta o Mariji govori kao o članici društva Vril koju su činili ženski medijumi i koje je bilo veoma uticajno i aktivno u nacističkoj Njemačkoj. Navode je kao blisku saradnicu Hitlera, kao i desnu ruku njegovog “omiljenog mistika” Hajriha Himlera.
Ipak, do danas nije objavljen nijedan pouzdan dokaz da je tajno društvo Vril ikada postojalo. Slično je i za Mariju – na postojećim portretima izgleda “nadrealno lijepo”, ali postoji sumnja da su krivotvoreni, pa sve do danas nema čvrstih dokaza da je ova žena postojala.
nezavisne.com
