Sabornost i ponos je slogan pod kojim će Srpska i Srbija, drugu godinu zaredom, zajednički proslavljati 15. februar – Sretenje, jedan od najvažnijih datuma u istoriji koji bi, zbog značaja, mogli da obilježavaju i drugi pod ovim dijelom neba.

Republika Srpska i Srbija su lani, prvi put zajedno obilježile Sretenje – Dan državnosti s obje strane Drine, pozivajući na zajedništvo, jedinstvo i snagu, a to je utvrđeno Deklaracijom o zaštiti nacionalnih i političkih prava i zajedničkoj budućnosti naroda na Svesrpskom saboru u Beogradu 8. juna 2024. godine.

Sretenje se, naime, proslavlja u znak sjećanja na zbor u Orašcu 1804. godine kad je dignut Prvi srpski ustanak protiv otomanske vlasti, koji je poveo Karađorđe Petrović i predstavlja jedan od najznačajnijih događaja u srpskoj istoriji.

Na Sretenje, 1835. godine u Kragujevcu, izdat je i zakletvom potvrđen prvi Ustav Srbije, odnosno Kneževine Srbije, poznat kao Sretenjski ustav, kojim je, između ostalog, ukinuto ropstvo i feudalni odnosi.

Jedan od najvažnijih datuma

Ministar rada i boračko-invalidske zaštite Srpske Radan Ostojić rekao je juče da je Sretenje jedan od najvažnijih datuma u istoriji srpskog naroda jer je ujedno i Dan sjećanja na Prvi srpski ustanak i Dan boraca svih oslobodilačkih ratova koje je srpski narod vodio kroz istoriju za slobodu.

– Ovo je jedan od najznačajnih datuma u novijoj istoriji Srba i trajno nas povezuje i iz njega proizilazi da smo jedan narod, mi i Srbi s druge strane Drine, i svi datumi su zajednički – rekao je Ostojić, uz poruku borcima da je Republika Srpska najveća vrijednost i pobjeda.

Narodni poslanik u Skupštini Srbije i član međuparlamentarnog foruma Srbija-Republika Srpska Milimir Vujadinović naglašava da je veliko zadovoljstvo videti punu povezanost i saradnju Republike Srpske i Srbije, na način kako se vjerovatno nije dešavalo nikada u decenijama iza nas, ali teško i gledano kroz istoriju da je bilo veće povezanosti među narodom kao danas.

FAKTI

• Republika Srpska i Srbija su lani, prvi put zajedno obilježile Sretenje
• Sretenje se proslavlja u znak sjećanja na zbor u Orašcu 1804. godine kad je dignut Prvi srpski ustanak 
• Na Sretenje, 1835. godine u Kragujevcu, izdat je i zakletvom potvrđen prvi Ustav Srbije

– To je, sviđalo se nekome to ili ne, rezultat dosledne politike u toj oblasti, koju je započeo današnji srpski predsednik Aleksandar Vučić, ali su je bez imalo zaostajanja pratile političke strukture i vlasti Republike Srpske. Zajednička proslava Dana državnosti – Sretenja je samo jedan nastavak tih procesa. Ono što je bitno napomenuti, bez obzira na zlurade političke i medijske konstatacije od dela sarajevske političke čaršije, je da ova proslava, kao ni bilo šta drugo nije usmerena protiv bilo koga, već je naprotiv praznik našeg sećanja na upornu borbu protiv okupatora i sećanja na prvo uspostavljanje ustavnog sistema i reda, koji je bio jedan od najnaprednijih u Evropi, ukidanje feudalizma i povratka građanskih prava svim našim ljudima toga vremena – kazao je Vujadinović.

Proslava, podvukao je, ima i svoje pravno i političko utemeljenje.

– Sporazumom o specijalnim i paralelnim vezama između Srbije i Srpske, jasno je u više članova predviđena saradnja i u okviru opštih političkih uslova, uz uvažavanje posebnih interesa, a pogotovo saradnja u oblasti kulture, što ovo definitivno jeste. Moglo bi se reći da je proslava ovih događaja praznik i svih naroda na ovim prostorima pa i u BiH, jer su označili početak borbe i proterivanja turskih okupatora sa naših prostora i prvi vesnik slobode u novije vreme – podsjetio je.

Bilo bi normalno…

To su događaji, tvrdi, koji se tiču i bošnjačkog i hrvatskog naroda i bilo bi apsolutno normalno da i oni učestvuju u proslavi.

– Svako protivljenje toj vrsti praznika može dolaziti samo od onoga ko žali za okupacionim trupama na našim prostorima, bilo da su one dolazile sa istoka ili zapada. Ti događaji su značili početak oslobođenja od turske okupacije i svako protivljenje takvim stvarima može značiti samo da neko ima žal za okupatorom, što je definitivno samo njegov problem – kaže Vujadinović.

Manje je, dodao je, važno na kom mjestu se slave praznici našeg sjećanja na naše borbe protiv stranih okupatora.

–  Praznik svih nas jeste i proslava bosansko-hercegovačkog ustanka, tj. Nevesinjske puške, Pop-Jovičina buna, ustanci protiv fašista 1941. u junu u Hercegovini ili pak u decembru iste godine u Rudom, bez obzira što se nisu dešavali na prostoru današnje Srbije i niko u Srbiji nema apsolutno ništa protiv toga da se ti datumi obeležavaju. Nadati se da niko među sarajevskim političarima ne žali iskreno ni za turskim, ni za ugarskim ni za nemačkim ni za bilo kojim drugim okupatorom kroz istoriju, te da im takvi datumi ne smetaju, već naprotiv, da ih mogu bar donekle držati i za svoje, jer su doprineli i njihovom oslobođenju – naglasio je.

Bilo kakvo drugo gledište bi, dodao je, bilo pogubno za njih same.

– Mi ćemo se uvek sećati borbi i boriti protiv okupatora, bilo da dolaze sa istoka ili sa zapada. Bez obzira na sve, Srbija, pre svega pod uticajem srpskog predsednika, ostaje čvrsto uz Republiku Srpsku u svim segmentima života, poštujući integritet BiH i dejtonsku strukturu, ali poštujući i Sporazumom o specijalnim i paralelnim vezama, te poštovanje prema njemu, očekuje i od ostalih političkih aktera u BiH, jer je i od njih kao takav prihvaćen i ratifikovan – zaključio je Vujadinović u izjavi za naš list.

Srpska i Srbija, između ostalog, zajedno obilježavaju i 15. septembra – Dan srpskog jedinstva, slobode i nacionalne zastave koji je ustanovljen u znak sjećanja na proboj Solunskog fronta 1918, odnosno početak oslobođenja Srbije u Prvom svjetskom ratu.

Program

Program obilježavanja Sretenja u Republici Srpskoj počinje u petak i to otvaranjem objekta za onkologiju i hematologiju sa palijativnom njegom Univerzitetskog centra Srpske, nakon čega je planirana svečana akademija u Sportskom centru “Borik” u prisustvu zvaničnika Srpske i Srbije.

U Višegradu, u subotu, program počinje služenjem parastosa poginulim borcima Vojske Republike Srpske u manastiru Dobrun i polaganje vijenaca na spomenik Karađorđu, nakon čega slijedi akademija u Andrićgradu.

Program obilježavanja nastaviće se 15. i 16. februara u Aranđelovcu i Orašcu, a potom i u Kragujevcu.

glassrpske.com