„Od Niša do Srpskog Sarajeva, patriotizam se ne meri kilometrima”, uklesano je na spomeniku doktoru Miodragu Laziću, podignutom u Istočnom Sarajevu, odnosno u opštini Istočna Ilidža, na šetalištu koje nosi njegovo ime. Spomen-obeležje čuvenom srpskom hirurgu, dobrovoljcu iz Niša, koji je u vreme ratnih sukoba devedesetih godina prošlog veka, po raspadu SFR Jugoslavije, spasao hiljade života u Republici Srpskoj Krajini i Republici Srpskoj, otkriven je na Dan Republike Srpske – 9. januara 2024. godine.
„Doktor Lazić će ovde, na šetalištu koje nosi njegovo ime, biti na večnoj straži svojim Ilidžancima, a mi smo danas tu i klanjamo se njegovoj žrtvi”, rekao je načelnik opštine Istočna Ilidža Marinko Božović na ceremoniji otkrivanja spomenika.
Na doktora Lazića, velikog čoveka i srpskog patriotu, i na vreme u kojem je rizikujući sopstveni život ostavio neizbrisivi trag u svetu medicine, ali i u duši srpskog naroda, podseća i njegova bista u novoizgrađenom Parku velikana u Istočnom Novom Sarajevu. Sećanje na Doktora Lazu, kako su ga zvali srpski borci, koji je nažalost preminuo 14. aprila 2020. godine, ne živi samo u Istočnom Sarajevu, već i širom Republike Srpske, kao i u Srbiji.
O njegovim delima, koja su neodvojivi deo priče o građanskom ratu u BiH i golgoti kroz koju je prolazio srpski narod, svedočiće i film koji je u pripremi. Reditelj Dragan Elčić nedavno je izjavio da još od 2019. godine intenzivno radi na filmu u kojem će biti prikazan život doktora Lazića, srpskog dobrovoljca, hrabrog čoveka i izuzetnog hirurga, koji je svoj život posvetio borcima Republike Srpske. Tu priču, koju je podržao i Filmski centar Srbije, izgradio je, kako kaže, u saradnji s književnikom Željkom Pržuljem kao koscenaristom.
„Film o doktoru Laziću je moj način da zatvorim krug, nakon što sam snimio film ’Krstić’, koji se bavi izbeglištvom sarajevskih Srba. Lazić je bio simbol hrabrosti, entuzijazma i nade. Bio je lekar koji je sve činio da spasi jedan život, čak i kad je to značilo da rizikuje svoj”, rekao je Elčić.
Ratni put doktora Lazića počeo je u avgustu 1991. godine, kad je napustio mesto hirurga u bolnici u svom Nišu i otišao u tadašnju, već ratom zahvaćenu, Republiku Srpsku Krajinu. U junu naredne godine bio je sa vojskom tokom proboja koridora. Potom, kao dobrovoljac, odlazi u ratnu bolnicu „Koran” na Palama, odakle prelazi u ratnu bolnicu „Žica” u Blažuju kod Sarajeva, u čijem osnivanju je i učestvovao. U toj bolnici, koja se nalazila na samoj liniji fronta, proveo je punih 40 meseci i kao jedini hirurg na području tadašnjeg Srpskog Sarajeva obavio je više od 3.500 operacija pod punom anestezijom.
Doktor Lazić napisao je i autobiografsko delo „Dnevnik ratnog hirurga”, koje je doživelo dva izdanja i koje mnogi tumače kao „potresno svedočanstvo o ratu bez oružja u kojem nema predaha”. U dnevniku, koji je počeo da piše podstaknut dramatičnim iskustvima u spasavanju ljudskih života, Doktor Laza je, pri odlasku iz tadašnjeg Srpskog Sarajeva, napisao: „I svakog trenutka, na svakom mestu, u srcu će mi biti ovaj narod, ovaj prostor gde provedoh pune tri godine. Najveća nagrada biće mi ako ova zemlja ostane srpska, ako ne doživi sudbinu srpskih krajina. To će mi biti nagrada, to će mi biti zadovoljstvo. Onda ću dolaziti ovde više puta godišnje, da sedim sa svojim prijateljima, da pričamo, da se prisećamo ratnih dana da kažemo: Dabogda se ne ponovilo!”
Za zasluge u spasavanju života, ne samo Srba već i ljudi drugih nacionalnosti, patrijarh srpski Pavle odlikovao je doktora Lazića Ordenom Svetog Save, Republika Srpska Ordenom Krsta milosrđa, a Srbija posthumno Ordenom Karađorđeve zvezde.
