Uzimanje uzoraka zemljišta sa parcele planiranih za proizvodnju gajenih biljaka, jedna je od značajnijih mera u pravilnoj primeni đubriva, odnosno u sistemu kontrole plodnosti zemljišta i upotrebe đubriva.
Кako je uzet uzorak zemljišta zavisi i rezultat analize te i mere koje će se predložiti.
Osim sadržaja biljkama dostupnih oblika hraniva, za određivanje plodnosti zemljišta veoma su bitne hemijske karakteristike kao što su:
– Reakcija zemljišnog rastvora,
– Sadržaj CaCO3,
– Sadržaj humusa
– Sadržaj adsorbovanih katjona itd.
[ads1]
Uzorci zemljišta mogu biti pojedinačni ako se uzimaju s jednog mesta na parceli i prosečni, kojim se sastoje od više pojedinačnih uzoraka (20-25), Uvek je za preporuku uzimati prosečne uzorke .
Površina sa koje se uzima jedan prosečan uzorak je najčešće 0,5, 1,0, 2,0 ha. Uzimanje više
pojedinačnih uzoraka (preko 30) za jedan prosečan uzorak doprinosi tačnosti rezultata. Veća tačnost u analizi zemljišta se može postići uzimanjem većeg broja prosečnih uzoraka sa zadate površine. Što je zemljište heterogenije treba uzeti tri i više prosečnih uzoraka.
Mesta sa kojih se uzimaju pojedinačni uzorci treba da budu ravnomernom raspoređeni po celoj površini parcele. Raspored mesta sa kojih se uzimaju pojedinačni uzorci mogu da budu po dijagonalama parcele ili po cik-cak linijama.
Кod dijagonalnog uzimanja uzoraka ostaju velike površine između dijagonala sa kojih se ne
uzimaju pojedinačni uzorci te je s toga bolji sistem cik-cak pojedinačnih uzoraka.
Takođe je bitno i vreme kada se uzimaju uzorci zemljišta u suštini, uzorci za analizu se uzimaju u vreme kada se želi saznati hranidbeni potencijal zemljišta. Bitno je da se uzorci uzimaju u isto doba godine zbog toga što je nivo hraniva različit u različito vreme tokom godine.
Uzorci zemljišta uzeti u vreme vrlo suvog ili vrlo vlažnog perioda daju pogrešan rezultat. Dubina uzorkovanja zavisi od dubine obrade zemljišta, kulture koje se proizvode te mobilnosti jona u zemljištu.
[ads2]
Uzimanje uzoraka sa nejednakih dubina ima za posledicu nemogućnosti poređenja rezultata
između parcela kao i na istoj parceli pri uzastopnom određivanju. Кako se uzorcima zemljišta u sistemu kontrole plodnosti određuju koncentracije hranljivih elemenata radi racionalne primene đubriva, važno je znati mobilnost pojedinih jona u profilu zemljišta. Pokretljivost pojedinih jona u zemljištu je različit i može se pratiti pomoći lizimetara.
Dubina uzorkovanja zemljišta zavisi od kulture:
– Za ratarske kulture 0-30cm
– Za povrtarske kulture 0-20cm i 0-30cm
– Za livade, pašnjake 0-10cm i 10-20cm
– Za voćnjake i vinograde 0-30cm i 30-60cm.
Savetodavac: Ljubodrag Pantelić, dipl.inž. / PSSS Užice
